Με το «πείραμα» Τραμπ με τους δασμούς που έχει προκαλέσει σοκ σε όλο τον πλανήτη, είναι καλύτερο να ασχοληθούν άλλοι άνθρωποι, καταρτισμένοι και ειδικοί. Θα πω μόνο, ότι ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει τους συμπατριώτες του και βέβαια ολόκληρο τον κόσμο.
Θα ασχοληθώ με ένα άλλο πείραμα, επιστημονικής φαντασίας. Δύσκολος καιρός -ειδικά μετά την πανδημία- λόγω των κυμάτων συνωμοσιολογίας που σάρωσαν τα πάντα στο πέρασμά τους, αλλά θα μιλήσω για τσιπάκια.
Η αμερικάνικη σειρά “Severance” έχει στο επίκεντρο της μια μεγάλη εταιρεία την Lumon Industries, η οποία τοποθετεί χειρουργικά ένα τσιπάκι στον εγκέφαλο των εργαζομένων της. Αυτό το τσιπάκι, μόλις μπεις στο ασανσέρ της εταιρείας για να κατέβεις στον χώρο εργασίας σε κάνει και ξεχνάς τελείως ποιος είσαι έξω, στην πραγματική ζωή. Δεν θυμάσαι ούτε τον άνθρωπο της ζωής σου, ούτε τους φίλους σου, ούτε κανέναν.
Έτσι λοιπόν οι εργαζόμενοι που έχουν επιλέξει τον «διαχωρισμό» (εξ ου και Severance) έχουν δύο εαυτούς, τον «εσωτερικό» και τον «εξωτερικό». Και αυτό μπορεί να φαντάζει τρομακτικό ή δυστοπικό, αλλά σκεφτείτε πόσες φορές έχουμε συζητήσει όλοι μας πάνω στη βάση της φράσης «τα προσωπικά πρέπει να τα αφήνεις έξω από τη δουλειά».
Είναι μια -θαρρείς- προαιώνια συζήτηση, αυτή περί της περιβόητης ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Να δουλεύεις για να ζεις ή να ζεις για να δουλεύεις; Οι γενιές που έρχονται, με πρώτη την Gen Z (1997 – 2012) φαίνεται ξεκάθαρα ότι αμφισβητούν το παλιό εκείνο μοντέλο, ότι η μέσω της δουλειάς βρίσκεις την ολοκλήρωση, την ευτυχία κτλ.
Η πανδημία και τα lockdowns που ήρθαν μαζί της, «ταρακούνησαν» και αρκετούς ανθρώπους από τις πιο μεγάλες γενιές, κυρίως τους Millennials (1981 – 1996) που είδαν πεντακάθαρα τη σημασία του να έχεις ελεύθερο χρόνο και ισορροπία. Δεν ήταν τυχαία άλλωστε η «Μεγάλη Παραίτηση» (Big Quit), η μαζική αντίδραση που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2021 και κατά την οποία οι εργαζόμενοι στις ΗΠΑ παραιτούνταν οικειοθελώς από τις εργασίες τους.
Η σειρά “Severance” ασκεί μια βαθιά κριτική στο καπιταλιστικό μοντέλο εργασίας. Το παράδοξο είναι ότι προβάλλεται και μάλιστα αποτελεί και μεγάλη επιτυχία της πλατφόρμας Apple TV. Δεν είναι καθόλου τυχαίο -ειδικά αυτή την εποχή- ότι μια σειρά που πραγματεύεται την απόδραση από τα «δεσμά» της εργασίας έχει βρει τόσο μεγάλη απήχηση.
Το καθοριστικό σημείο επιτυχίας αυτής της σειράς και εκεί που πραγματικά απογειώνεται η πλοκή της, είναι το ταξίδι που επιχειρούν οι «εσωτερικοί» εαυτοί της σειράς, αυτοί που γνωρίζουν μόνο την επαγγελματική ζωή, προς την αυτογνωσία.
Θέλουν να μάθουν ποιοι είναι οι «έξω» τους, με τι ασχολούνται, τι ονειρεύονται, με ποιους ανθρώπους συμπορεύονται. Το ταξίδι αυτό είναι αγωνιώδες και δείχνει ότι είμαστε κάτι παραπάνω μια ταξινόμηση.
Είμαστε οι αναμνήσεις μας, είμαστε τα τραύματά μας και καλό να είναι να τα αγκαλιάζουμε όλα σαν ένα σύνολο, σαν μια ταυτότητα.
Ο ίδιος ο σκηνοθέτης της σειράς, ο Νταν Έρικσον δήλωσε: «Έχει να κάνει με το να βρεις ολόκληρο τον εαυτό σου και να προσπαθείς να μην κρύβεσαι από κομμάτια της ταυτότητάς σου, από τον πόνο σου, να το αποδέχεσαι ως μέρος αυτού που είσαι και να το αφήνεις να σε βοηθήσει να αναπτυχθείς».