Τρεις «πρωταγωνιστές» έχει φέτος το κύμα εποχικής γρίπης, τους ιούς Α(Η3Ν2) και Α(Η1Ν1), αλλά και τον ιό τύπου Β, δημιουργώντας ένα απρόβλεπτο και επικίνδυνο «κοκτέιλ». Ετσι, παρά τη χαμηλή δραστηριότητα μέχρι στιγμής του κύματος της εποχικής γρίπης τόσο στη χώρα μας όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού.
Ειδικότερα, σε πρόσφατη έκθεσή τους οι ειδικοί του ECDC εντοπίζουν τη σημαντική αυτή ιδιομορφία συγκριτικά με τις προηγούμενες χρονιές, χτυπώντας «καμπανάκι» για τις πιθανές επιπτώσεις. «Πρόκειται για ένα μείγμα το οποίο δυνητικά θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλή θνησιμότητα, κυρίως των ηλικιωμένων ασθενών, προκαλώντας παράλληλα μεγάλη πίεση στα συστήματα Υγείας».
Παρ’ όλα αυτά, όπως διευκρίνιζε ο υπεύθυνος του προγράμματος της εποχικής γρίπης του ECDC, Pasi Pentinnen, λίγα 24ωρα πριν από τον εορτασμό των Χριστουγέννων, «είναι πολύ νωρίς ακόμη ώστε να προβλέψει κανείς με ασφάλεια πώς θα εξελιχθεί φέτος το κύμα της εποχικής γρίπης και να εκτιμήσει τη σφοδρότητά του».
Η κορύφωση
«Το βέβαιο πάντως είναι ότι θα σημειωθεί έξαρση» σημειώνει από την πλευρά του ο καθηγητής Παθολογίας – Λοιμώξεων του ΕΚΠΑ Σωτήρης Τσιόδρας, καθώς ήδη καταγράφεται αύξηση των κρουσμάτων. Μάλιστα, και σύμφωνα με την επιστημονική κοινότητα, η κορύφωση αναμένεται σε περίπου πέντε εβδομάδες.
Πάντως, ο ίδιος εντοπίζει μια ακόμη σημαντική – και ευτυχώς θετική – διαφορά σε σχέση με το παρελθόν. «Φέτος υπολογίζουμε ότι έχουν εμβολιαστεί στη χώρα περίπου 3 εκατομμύρια πολίτες, γεγονός που μπορεί να έχει συμβάλει στην καθυστέρηση της γρίπης».
Σημειώνεται ότι πέρυσι, και σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ο αντίστοιχος αριθμός των πολιτών που έλαβαν μία δόση αντιγριπικού εμβολίου δεν ξεπέρασε τα 2 εκατομμύρια.
Επιπρόσθετα – και σύμφωνα πάντα με τους ειδικούς – ένας ακόμη παράγοντας που φαίνεται να αναχαίτισε προσωρινά την εκδήλωση περιστατικών ήταν και οι υψηλές θερμοκρασίες που επικράτησαν έως και τα μέσα Δεκεμβρίου. Και αυτό διότι η μετάδοση των ιών της γρίπης διευκολύνεται όταν επικρατεί ξηρός και κρύος αέρας, σε συνδυασμό με τον συγχρωτισμό που επικρατεί όταν το θερμόμετρο πέφτει.
Η έκθεση
Σύμφωνα με την τελευταία επιδημιολογική έκθεση του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), κατά το διάστημα 30 Δεκεμβρίου – 5 Ιανουαρίου, στον κατάλογο των σοβαρών περιστατικών με γρίπη στη χώρα μας που χρειάστηκαν νοσηλεία σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) προστέθηκαν δύο νέα περιστατικά – ανάμεσά τους και ένα παιδί. Ετσι το νέο έτος κάνει… ποδαρικό με συνολικά εννέα καταγεγραμμένα σοβαρά κρούσματα γρίπης και ένα θανατηφόρο. Και ενώ στη συντριπτική τους πλειονότητα βρίσκονταν σε κλινική ομάδα υψηλού κινδύνου για την οποία συνιστάται εμβολιασμός για την εποχική γρίπη, το αντιγριπικό εμβόλιο είχαν κάνει μόνον οι δύο εξ αυτών.
Υπό τα δεδομένα αυτά, οι ειδικοί στην έκθεσή τους επισημαίνουν πως η δραστηριότητα της γρίπης στην Ελλάδα είναι χαμηλή, αλλά με τάση σταδιακά αυξανόμενη και με αναμενόμενη κορύφωση σε περίπου πέντε εβδομάδες.
Αλλωστε, η αλλαγή στο σκηνικό του καιρού προμήνυε έξαρση των περιστατικών, γι’ αυτό και οι λοιμωξιολόγοι επαναλαμβάνουν σε κάθε ευκαιρία τη σημασία της αντιγριπικής θωράκισης μέσω του εμβολιασμού – έστω και καθυστερημένα -, ιδίως στα άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι δεκάδες πιθανόν να είχαν νικήσει τη μάχη για τη ζωή τους κατά το περσινό κύμα εποχικής γρίπης εάν είχαν ακολουθήσει τις επίσημες συστάσεις του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών. Ειδικότερα, και σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, πέρυσι «στον ελληνικό πληθυσμό η αποτελεσματικότητα του αντιγριπικού εμβολίου στην πρόληψη της νοσηλείας με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη εκτιμήθηκε ότι ήταν 42% (συνολικά για όλους τους τύπους γρίπης και όλες τις ηλικίες), δηλαδή το εμβόλιο μείωσε τον κίνδυνο νοσηλείας λόγω γρίπης σχεδόν κατά το ήμισυ».
Η εξάπλωση στις χώρες της Ευρώπης
Σύμφωνα με την τελευταία συλλογή δεδομένων, χαμηλή είναι η δραστηριότητα της γρίπης και στη Γηραιά Ηπειρο. Ειδικότερα και σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), μόλις τέσσερα σημεία του ευρωπαϊκού χάρτη – στη Γαλλία, στην Πορτογαλία, στη Μεγάλη Βρετανία (με τη μεγαλύτερη κινητικότητα του ιού της γρίπης να καταγράφεται στη Σκωτία και στην Ουαλία) αλλά και στη Γεωργία – έχουν χρωματιστεί με πορτοκαλί χρώμα, που σηματοδοτεί τη μέτρια πλην όμως σταθερή δραστηριότητα της εποχικής γρίπης.